Archive for Vangaveltur
Öryggistátur - upplýsingatækni í björgunarstarfi
Hvenær: Fimmtudaginn 11. desember klukkan 18:00
Hvar: Gróubúð, húsnæði björgunarsveitarinnar Ársæls, Grandagarði 1, 101 Reykjavík
Hverjir tala: Fulltrúi Ársæls, Vala Hauksdóttir fjarskiptasérfræðingur og Ríkharður Sigmundsson staðsetningarbúnaðarsérfræðingur.
Hvað svo: Sjávarréttahlaðborð á Sjávarbarnum.
Nánar á Tæknitátublogginu.
Hlakka til!
:)
MD
Sálfræði
Maður gerir alltaf ráð fyrir að fólk viti allt sem maður veit sjálfur. Þó að þroskasálfræðin segi að það alist af manni snemma á ævinni þá held ég að það eimi ennþá af því í okkur öllum að gera ráð fyrir að við deilum sameiginlegri þekkingu. Að eitthvað sem okkur þykja sjálfsögð sannindi séu það fyrir alla.
EItt sem mér finnast sjálfsögð sannindi er munurinn á sálfræði og sálgreiningu. En fyrir ykkur hin sem hafið ekki notið þess eins og ég að lesa Grunbaum þá ætla ég að gefa ykkur smá innsýn og nokkra linka til að kynna ykkur málið betur.
Sálfræði er vísindagrein sem fæst við að rannsaka heila og hátterni. Undir þennan hatt fellur meðal annars skynjun, persónuleikasálfræði, félagssálfræði, þróunarsálfræði og mannháttafræði (var að læra þetta orð!) sem ég hef sérhæft mig í.
Það sem flestir þekkja sálfræði sem er klínísk eða meðferðarsálfræði. Þetta er undirgrein sálfræðinnar sem fæst við að hjálpa fólki í gegnum áföll og kenna því að fást við lífið. Það eru til ýmsar kenningar um það hvernig er best að standa að því en margítrekaðar rannsóknir hafa leitt í ljós að hugræn atferlismeðferð skilar bestum árangri. Ein önnur leið sem fólk beitir í þessum tilgangi er sálgreining.
Sálgreining á rætur sínar að rekja til kenninga Freud um sjálfið.
Ekki verður dregin fjöður yfir að Freud var mjög áhrifamikill fyrir sálfræðina, hann kynnti meðferðarsálfræði inn í sálfræðina sem fram að því hafði einkum fengist við skynjunarsálfræði. Það verður hinsvegar ekki heldur dregin dul á að engin vísindaleg rök hafa fundist fyrir kenningum hans og meðferðin sem byggir á henni hefur í besta falli gefið jafn góða raun og spjall milli vina.
Það skal haldið til haga að ég er alin upp í mjög atferlismiðaðri sálfræðideild. En í mínum sálfræðihroka jafnast sálgreining á við stjörnuspeki eða önnur hjávísindi.
:)
MD
Álag og streita
Undanfarnar tvær vikur er ég búin að vera að kenna nemendum mínum um álag og streitu og áhrif þess á hugræna eiginlega okkar til að taka við upplýsingum og taka ákvarðanir.
Í umræðunni um stjórn risastórra opinna kerfa (eins og kjarnorkuvera eða flugumferðarstjórnarsvæða) er talað um að slík kerfi er gríðarlega erfitt að skilja og stjórna. Boðleiðir frá stjórnanda út í kerfið eru hliðrænar og svifaseinar. En það er kostur slíkra kerfa að vegna þess hvað þau eru svifasein er hægt að koma á góðu ferli til að halda þeim á réttum kili. Komi hinsvegar upp eitthvað atvik sem kemur þeim úr jafnvægi fer allt til fjandans. Stjórn slíkra kerfa er því yfirleitt (og sem betur fer) rútínubundin og tilbreytingarsnauð.
Eða eins og kennslubókin orðar það:
Hours of intolerable boredom punctuated by seconds of pure hell.
Það sem er athyglisvert útfrá mannlega þættinum hér er að þeir sem eru góðir í að stjórna stórum kerfum eftir ferlum og handbókum hafa auga fyrir smáatriðum (til að skilja minnstu breytingar í kerfinu) og gríðarlega sterka öryggistilfinningu (þeir fylgja reglunum). Til að ná stjórn á kerfi sem er komið úr jafnvægi þarf aftur á móti allt aðra eiginleika. Yfirsýn, hugsa út fyrir kassann, brjóta reglurnar.
Það er augljóst að þetta er ekki sama fólkið.
Og það sem við fórum að velta fyrir okkur var þetta: Hefur valist hér í áhrifastöður fólk sem er gott í að halda kerfi í jafnvægi eða að koma kerfi aftur í jafnvægi?
:)
MD
Póker
Ég hef oft furðað mig á því, og sérstaklega undanfarna daga, hvernig fólk syrgir tap í hlutabréfum. Fyrir mér eru hlutabréfaviðskipti ekkert nema póker. Þú átt eitthvað sem þú leggur í pottinn og síðan áttu einhverja aðra upphæð þegar upp er staðið. Þar á milli áttu ekki neitt. Þó að þú hafir unnið eina hendi átt þú ekki upphæðina sem þú vannst nema þú standir upp á þeim punkti og segir skilið við spilið. Ef þú gerir það ekki þá ertu enn með og næsta hendi þarf ekki að vera jafn lánsöm.
Sem sagt - þeir sem kaupa sér hlutabréf ættu bara að gera það bara vegna þess að þeir hafa efni á að tapa því.
Talandi um tap þá miða margir tap sitt við þá upphæð sem þeir höfðu þegar best gekk í spilinu (þ.e. við hæstu verð á mörkuðum). Það eru ekki raunverulegir peningar nema þú hafir dregið þig í hlé á þeim punkti. Tap miðast bara við hvað þú keyptir þig inn á borðið með og hvað þú áttir þegar upp var staðið.
Þess vegna er það alltaf slæm hugmynd að taka lán fyrir hlutabréfabrask.
Eða eins og skáldið kvað:
“You gotta know when to hold’em, know when to fold’em
know when to walk away, know when to run.You never count your money when you’re sitting at the table,
there’ll be time enough for counting when the dealin’s done.”
Það er síðan allt annað mál þegar fólki er ráðlagt að leggja sína peninga í hlutabréfaviðskipti án þess að áhættan sé útskýrð fyrir þeim. Slíkt er í besta falli siðlaust og í versta falli glæpsamlegt.
:)
MD
Nytsemi og snör þróun
Ég er hrein mey í aðferðarfræðinni sem kennd er við ‘agile‘ eða snara hugbúnaðarþróun. Er að taka þátt í mínu fyrsta verkefni og hef verið að fíla mig svolítið ofan lækjar með enga ár.
Sérstaklegahef ég átt erfitt með að skilja hvernig hægt sé að ná yfirsýn yfir þróun sem hefur tekið ítrun upp á næsta stig og að því er virtist ekki vilja vita lengra en nef þess náði vegna þess að uppbyggingin á öll að fara fram í svo smáum skrefum.
Yfirsýn og heildarmynd eru forsendur fyrir viðmótshönnun svo að þetta var ekki alveg að ganga upp í hausnum á mér. Það er ekki hægt að hanna heildstætt notendaviðmót eina aðgerð í einu.
Það hefur líklega sést á mér langar leiðir að ég var gjörsamlega vilt svo hann Daði hjá Sprett var svo huggulegur að senda mér grein sem fjallar um nytsemi og snara þróun.
Í stuttu máli lýsir hún aðferðafræði sem getur gengið upp fyrir nytsemisnerði en nýtir um leið alla kosti snarrar þróunar: Það er að stilla viðmótshönnuðinum upp í eigendahópinn og leyfa honum síðan að framkvæma sýna galdra og hlaupa á milli þróunarteymis og notenda. Halda nægjanlegri yfirsýn en um leið hafa tækifæri til að koma með úrbætur um leið og þarf.
Mæli með henni:
Twelve emerging best practices for adding UX work to Agile development.
:)
MD
P.S. Fæ ég ekki prik fyrir mína snörun á ‘agile development’ yfir á íslensku?
Rússíbanareið
Nú veit ég ekkert um peninga og hefur bæði þeim og mér þótt best að hafa sem minnst samneyti við hvort annað sem lýsir sér fyrst og fremst í því að ég reyni að losa mig við þá um leið og ég kemst yfir þá. Þetta er aðalástæðan fyrir því að ég er ekki fyrsta bankastýra á Íslandi.
Þess vegna ætti ég að segja sem minnst um ástandið.
En mig langar að stinga að ykkur observation sem er svona mín upplifun af íslenskri hagstjórn. Henni má lýsa með sínusbylgju:
Ég er nefninlega eldri en tvævetur og eftir að ég hef komist á fullorðinsár hef ég tekið þátt í tveimur hæðum (sumir vilja nefna þetta bólur) og einni lægð í efnahagskerfinu. Ég skil svo mikið í fréttunum að vita að núna erum við einhversstaðar nálægt botninum í sínusbylgjunni minni fínu. Og af því að ég hef upplifað það sjálf tvisvar þá veit ég að fljótlega á eftir botninum er náð kemur uppsveiflan. Og þar sem ég veit að ég get ekki nokkurn skapaðan hlut gert í málunum þá bara bíð ég þolinmóð eftir að mér verði kippt upp aftur. Rétt eins og ég vissi þar sem ég sat á toppnum á bylgjunni í risapartýi þar sem Magni og Dilana léku undir dansi fyrir, ó, svo stuttu síðan, að nú væri bara ein leið og hún væri niður á við.
Aðhvarf að miðgildi (regression toward the mean) heitir það.
Þetta er kannski ekki sérstaklega skarpskyggnt mat á ástandinu en þetta er mín hugmynd (mental model) um það hvernig efnahagskerfið virkar. Og ég er bara farþegi í þessum rússíbana.
En það eru fleiri fyrirbæri sem má lýsa á sama hátt. Sveiflukennt skap þess sem þjáist af geðhvarfasýki tekur sínar hæðir og lægðir. Og þó að svartnættið neðst í bylgunni sé yfirþyrmandi þá eru margir þeir sem þjáðst af geðhvarfasýki ekki tilbúnir til að fórna ofsagleðinni á toppnum með því að taka lyf.
Þarna finnst mér við geta fundið aðra samlíkingu við íslenska hagstjórn. Við erum ekki tilbúin til að taka geðstýrandi lyf (þ.e. binda taum okkar við stærri efnahagskerfi eins og Evrópusambandið eða Bandaríkin) því að þá fengjum við ekki að njóta vímunnar í maníunni.
En hvað finnst farþegunum í rússíbananum? Viljum við sigla lygnari sjó eða sækjum við í adrenalínkikkið? Er það ekki það sem við ættum að taka afstöðu til í næstu kosningum?
:)
MD
Þetta er systir mín!
Þegar ég fékk verðlaun fyrir framúrskarandi árangur í íslensku þegar ég útskrifaðist úr Verzló á sínum tíma mátti sjá konu ryðja sér braut fram að sviðinu með myndavél æpandi: “Þetta er systir mín!”.
Og nú er komið að mér að hrópa: ÞETTA ER SYSTIR MÍN!
Til hamingju, Prófessor Ragnarsdóttir!
:)
MD
Vinnuvistfræði á öllum stigum
Ég fékk mjög áhugavert álit á síðustu færslu frá Ólafi Nielsen:
“Sem forritari finndist mér athyglisvert að vita á hversu lágu leveli kerfislega séð vinnuvistfræðin nær til hjá þér. Snýr hún t.d. e-ð að system architecture á kerfi sem forritarar vinna í?”
Ég lendi iðulega í því þegar ég vinn í stórum kerfum að þó að það sé skilningur á því að það þurfi að hanna vandlega viðmót fyrir þá sem oft eru kallaðir ‘enda-notendur’ þá er lítill skilningur á því að viðmót fyrir þá sem reka kerfið eða “configure”-a það þurfa líka að vera vandlega hönnuð. En auðvitað eru þetta líka mikilvæg notendaviðmót, það að ekki er lögð áhersla á þau er líklega í takt við hvað fólk vanrækir non-functional kröfur almennt. Ef það er erfitt að reka kerfi og stilla það þá endurspeglast það auðvitað í því hvernig ‘enda-notendurnir’ upplifa það.
Í þessu tilfelli erum við að tala um vinnuumhverfi starfsfólks vs. viðskiptavina. En þú ert að velta fyrir þér hvort það er ekki líka mikilvægt að velta fyrir sér vinnuumhverfi þeirra sem búa til kerfið?
Algerlega!
Að hafa gott forritunarumhverfi hefur gríðarleg áhrif á árangur forritara. Og að vinna í góðri kerfishögun er bara ekki sambærilegt við að berja höfðinu við slæma kerfishögun. Kerfishögun er grunnurinn að vinnuumhverfi forritarans, ef hún er góð þá skiptir það sköpum fyrir framleiðni forritaranna. (En eins og við þekkjum er þetta oft ekki tilfellið).
Meikar þetta einhvern sens?
:)
MD
Að vera eða ekki vera FJALLAgórilla
Við Hjalli viljum benda á að þessi frétt:
http://mbl.is/mm/frettir/taekni/2008/08/06/gorillur_i_kongo_fleiri_en_adur_var_talid/
Fjallar alls ekki um fjallagórillur, heldur “Western lowland gorillas” eins og hamrað er á 3-4 sinnum í fréttinni. Fjallagórilur eru af annari tegund og af þeim eru innan við 700 dýr í heiminum öllum. Það eru þær sem fréttaflutningur hefur verið sem mestur af enda búa þær á landamærum Kongó, Rúanda og Úganda - sem hefur ekki verið friðsælasta svæði heimsins undanfarna áratugi.
Láglendisgórillur
Fjallagórillur
:)
MD
Blæbrigðamunur?
Ég datt um athyglisverðan fréttaflutning hjá RÚV í kvöld. Umræðuefnið var klassískt: Bensínverð.
Þetta var góð frétt því að í dag lækkaði bensínverð. Mikið var lagt upp úr því að verð á bensíni væri að lagast, var m.a. talað við sérfræðing um eldsneytismarkaðinn og vitnað til orða hans tvisvar auk þess sem viðtalið var spilað.
Í fyrra sinnið (í yfirlitinu) var sagt að hann “…útilokaði ekki frekari lækkanir á næstunni.”
Í síðara sinnið (í upphaf fréttarinnar) var sagt að hann ætti “…ekki von á frekari verðhækkunum á næstunni.”
Það sem maðurinn sagði aftur á móti var:
“Ég ber þá von í brjósti að við séum allavega ekki að sjá hærra verð á næstu vikum og mánuðum en við erum að horfa á núna.”
Blæbrigðamunur?
:)
MD
Comments off
